“Russisch voor beginners” van Dominique Biebau

Indrukwekkende plot, maar de uitwerking valt tegen 

Om zijn job niet te verliezen volgt Maarten een avondcursus Russisch. Klasgenoten heeft hij nauwelijks en Pavel, de pedante Russische leraar, geeft niet de indruk dat hij gemotiveerd is om zijn cursisten snel veel bij de leren. Zijn manier van lesgeven is op zijn minst onorthodox te noemen. Maarten houdt zich tijdens en na de lessen op met Lore en Diederik, een koppel dat een bezoek plant aan de Kungur-grotten in Rusland. Hij geraakt in de ban van de mooie Lore, maar dat geldt eveneens voor Pavel. Dat het later in de grot flink gaat mislopen, lezen we al op de eerste pagina’s van Russisch voor beginners.

Dominique Biebau heeft een ingenieuze plot bedacht en die vervolgens in een romanvorm gegoten die niet werkt. Om te beginnen ontbreekt er vlees aan de botten. De personages die het verhaal moeten dragen zijn moeilijk serieus de nemen. Ze blijven onuitgewerkt (Diederik en Lore) of lachwekkend karikaturaal (Pavel). Het hoofdpersonage (Maarten) komt ook moeizaam tot leven, omdat wat hij meemaakt, doet en zegt gekunsteld overkomt. Hij straalt onechtheid uit.

Het eerste deel is saai, langdradig en vooral niet spannend. Je komt door de flashbacks, flashforwards en perspectiefwisselingen te weten dat er iets sinister aan de hand is, maar de auteur geeft teveel informatie prijs, op een expliciete manier. Je kan niet naast de hints doorlezen, omdat ze nadrukkelijk opvallend gepresenteerd worden en niet verstopt tussen de lijntjes. Daardoor is na ca. 50 pagina’s de hele toedracht zonneklaar, zowel het wat, het hoe als het waarom.  De schrijfstijl is bij momenten irritant literair, met vergezochte beeldspraak en moeilijke woorden - wie weet bijvoorbeeld wat telomeren zijn? - maar er zitten ook pareltjes tussen de metaforen en kleine levenswijsheden.

Het tweede deel is wel spannend geschreven, bijvoorbeeld als Maarten op onderzoek gaat in de gevaarlijke Russische grot. Zodra hij terug thuis is, wordt de plot knap afgewikkeld, dan krijgt de roman leven en sfeer, die schatplichtig is aan Hitchcock. Het kat en muisspel met de onvermijdelijke femme fatale genereert suspense. Eindelijk komt er vaart in de plotwendingen en de auteur probeert de lezer nog enkele keren op het verkeerde been te zetten. Alleen spijtig dat hij in het eerste deel de spanning die dit zou moeten opleveren al om zeep geholpen heeft. Je krijgt enkel de bevestiging van wat al duidelijk was, dankzij die vele hints in deel één.

Dominique Biebau is er niet in geslaagd om de potentie van een supersterke plot in een even sterke thriller te gieten. Stof voor een spannende film zit er wel in. Subtiele beeldtaal kan wonderen doen, zelfs voor een verhaal dat de kracht van taal zo sterk benadrukt.

Gelezen voor de lezersjury van de Hebban Thrillerprijs 2020. Als jurylid kreeg ik drie titels uit de Longlist toegewezen. Dit boek gaf ik een score van 6/10. Zie recensie

“Kwijt” van Sandra J. Paul

Een titel die de lading meervoudig dekt 

Jim herinnert zich niets meer van de laatste twee jaren. Waar is zijn vrouw Iris gebleven en waarom haat zijn zoon Vince hem zo hevig?

Een thriller moet vooral spannend zijn en Sandra J. Paul weet hoe ze de spanningsboog strak moet aanspannen in Kwijt. Het gegeven van geheugenverlies is niet bijster origineel, maar intrigeert hoe dan ook. Alles wordt verteld in de ik-vorm. Jim en zijn zoon Vince komen op die manier sterk uit de verf. De auteur maakt gebruik van beschrijvingen om gebeurtenissen of emoties te duiden. Ze toont niet echt hoe haar personages zich voelen maar vertelt het, soms op een erg sentimentele manier en Iris wordt eendimensionaal neergezet als de slechte feeks.

De plot is inventief, maar de auteur rijgt, zeker op de laatste pagina’s, teveel vergezochte plotwendingen aan elkaar en haspelt naar het einde toe alles snel af. Deze overkill verzwakt het geheel en de geloofwaardigheid van de personages komt onder druk te staan. Wat ze denken en doen wijkt te fel af van eerdere psyche typeringen. Mooi in de opbouw is hoe de proloog op het eind terugkomt, met enkele minieme, maar belangrijke aanvullingen. De waarheid ligt dan op tafel.

De schrijfstijl is eenvoudig, je merkt dat Sandra J. Paul gewend is om Young adults te schrijven. Sommige stukken lezen houterig en storende verspringingen tussen tegenwoordige en verleden tijd komen slordig over. Mooi taalgebruik komen we niet tegen, de proloog vormt hierop een uitzondering.

De koelbox is een sterke vondst, luguber en beklemmend. Ze roept herinneringen op aan de film  The green butchers.

Gelezen voor de lezersjury van de Hebban Thrillerprijs 2020. Als jurylid kreeg ik drie titels uit de Longlist toegewezen. Dit boek gaf ik een score van 6/10. Zie recensie

“Façade” van Esther Verhoef

Broeierige sfeerschepping, constante dreiging en een vleugje erotiek

Iris, een gescheiden jonge vrouw, reist met de oude wagen van haar moeder naar een afgelegen plek in Portugal. De moeder heef zich daar gesetteld met haar nieuwste vriend. Het is zomer, het jonge zoontje van Iris verblijft ondertussen bij een bevriend koppel op een camping. Al snel na haar vertrek, pikt Iris een lifter op, een knappe man die ze vaag herkent van de sportclub. We maken ons vervolgens op voor een roadtrip, vol suspense.

Al vanaf de eerste bladzijde is de spanning te snijden. EstherVerhoef maakt gebruik van een beproefd recept door de op dat moment nog onbekende slechterik aan het woord te laten over zijn sinistere plannen met Iris. Die onbekende komt vervolgens regelmatig aan bod tussen de gewone hoofdstukken door. De naderende dreiging blijft o.a. daardoor constant voelbaar. De broeierige sfeer doet de rest. Micha, de lifter, roep sterke seksuele verlangens op bij Iris.

De combinatie van spanning, erotiek en een vrouwelijk hoofdpersonage kennen we natuurlijk al langer. En die jonge vrouwen zijn bijna altijd kwetsbaar, onzeker en een beetje naïef. Nicci French zette het genre op de kaart, vrouwelijke Nederlandstalige thrillerauteurs stapten met succes op de kar, zo ook Esther Verhoef. Toch heeft Verhoef sterkere troeven in huis dan haar concurrenten die hetzelfde recept toepassen. Bij Saskia Noort bijvoorbeeld loert vulgariteit iets te vaak om de hoek.

Het verhaal en de plotlijnen zijn in deze nieuwste thriller van Esther Verhoef misschien herkenbaar en niet bijster origineel, maar haar vanzelfsprekende, aangename schrijfstijl en inleving in het hoofdpersonage trekken de kwaliteit omhoog. Ze weet hoe ze spanning moet opbouwen, o.a. door de wisselende perspectieven tussen het vrouwelijke hoofdpersonage en de gevaarlijke dader. Omdat Iris vanuit de ik-persoon aan het woord is, kruip je als lezer helemaal in de huid van de jonge vrouw en tegelijk zou je haar willen waarschuwen voor het gevaar dat haar boven het hoofd hangt.

Esther Verhoef voegt met façade alweer een nagelbijtend spannende, psychologische thriller toe aan haar rijke oeuvre. In dit genre blijft zij binnen het Nederlandse taalgebied de koningin. De kwaliteiten van deze thriller houden ook bij een tweede lezing stand.

Gelezen voor de lezersjury van de Hebban Thrillerprijs 2020. Als jurylid kreeg ik drie titels uit de Longlist toegewezen. Dit boek gaf ik een score van 9/10. Zie recensie